Przelew wierzytelności, krótkie omówienie zagadnienia.

Przelew wierzytelności, krótkie omówienie zagadnienia.

Ustawodawca treścią art. 509 kodeksu cywilnego zdefiniował umowę przelewu wierzytelności, na mocy której wierzyciel (cedent) przenosi na nabywcę (cesjonariusz) wierzytelność, która przysługuje mu względem dłużnika.

Co do zasady zgoda dłużnika na zawarcie umowy cesji nie jest wymagana, chyba że w umowie łączącej wierzyciela z dłużnikiem wyłączono możliwość przeniesienia wierzytelności na osobę trzecią. Sąd Najwyższy zważył, że skoro istnieje możliwość umownego wyłączenia przelewu wierzytelności to również dopuszczalnym jest jej umowne ograniczenie poprzez wskazanie konkretnego podmiotu, na rzecz którego przelew wierzytelności może być dokonany. Oczywistym jest, iż cesja dokonana na rzecz innego niż wskazany w umowie podmiot nie będzie skuteczna. (wyrok SN z dnia 11 stycznia 2017 r. sygn. IV CSK 116/16).

Przedmiotem cesji jest wierzytelność, czyli prawo podmiotowe wierzyciela do żądania od dłużnika określonego świadczenia. Między innymi Sąd Apelacyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 listopada 2016 r. ( sygn. VI ACa 1349/15) wskazał iż celem umowy przelewu wierzytelności na nabywcę jest przeniesienie ogółu uprawnień przysługujących dotychczasowemu wierzycielowi, który w momencie zawarcia tejże umowy zostaje wyłączony ze stosunku prawnego jaki go wiązał z dłużnikiem. Ponadto ustawodawca w treści art. 509 § 2 Kodeksu cywilnego wskazał wprost, iż wraz z przeniesieniem wierzytelności na cesjonariusza przechodzą wszelkie prawa związane z jej własnością, w tym również roszczenie o zaległe odsetki.

Co do zasady, wierzytelność zarówno pieniężna jaki i niepieniężna, jeżeli jest zbywalna, może być przedmiotem cesji. Niemniej wierzytelność nie może podlegać cesji jeśli ustawa lub postanowienia umowne wyłączają tę możliwość a także w przypadku gdy sprzeciwia się temu właściwość zobowiązania. Ustawodawca wskazał wprost katalog praw niezbywalnych, w tym: prawo dożywocia, prawo pierwokupu, prawo odkupu, prawo użytkowania a także roszczenia przewidziane w art. 444-448 kodeksu cywilnego, chyba że są to roszczenia wymagalne i zostały uznane na piśmie lub przyznane prawomocnym orzeczeniem. Ponadto ustawowym ograniczeniom podlega wierzytelność zabezpieczona hipoteką, która to nie może być przedmiotem przelewu bez przeniesienia hipoteki, która to względem wierzytelności ma ściśle akcesoryjny charakter. Zależność ta jest wprost wyrażona w treści art. 79 ustawy o księgach wieczystych i hipotece który to stanowi, iż przelew wierzytelności hipotecznej powoduje automatyczne przejście na nabywcę hipoteki.

Należy wskazać, iż na gruncie prawa polskiego istnieje możliwość cesji wierzytelności przyszłych, czyli takich które w chwili ich przeniesienia na nabywcę nie istnieją ale powstaną w przyszłości. Twierdzenie to jest zgodne z aktualną tezą przedstawioną przez Sąd Najwyższy w wyroku z 17 marca 2017 roku (sygn. III CSK 129/16). Odnosząc się do treści przywołanego orzeczenia należy wskazać, iż wierzytelności przyszłe mają niejednorodny charakter, gdyż należą do nich zarówno „wierzytelności z czynności prawnych dokonanych pod warunkiem zawieszającym lub z zastrzeżeniem terminu, wierzytelności, u których podłoża leży częściowo tylko zrealizowany stan faktyczny uzasadniający jej powstanie oraz wierzytelności, których powstanie jest w całości kwestią przyszłości (nadzieja na powstanie wierzytelności)”. Sąd Najwyższy zauważył również, iż odmiennie niż w przypadku wierzytelności już wymagalnych przeniesienie wierzytelności przyszłej na nabywcę następuję z chwilą jej powstania a nie z chwilą zawarcia umowy cesji (wyrok SN z dnia 9 sierpnia 2005 r. sygn. IV CK 157/05).

Comments are closed.